Z archiwalnej półki – 40. rocznica wprowadzenia stanu wojennego / 13 grudnia 1981 roku

14 gru
14 grudnia 2021

Dnia 13.12.2021 roku w homilii „Dla tworzenia zdrowszych społeczeństw i bardziej ludzkiego świata. 40. rocznica stanu wojennego” wygłoszonej w Poznaniu w kościele Dominikanów, Abp Stanisław Gądecki  Metropolita Poznański powiedział m.in.

Reakcja św. Jana Pawła II na wprowadzenie stanu wojennego była jednoznaczna. Przemawiając z okazji modlitwy ‘Anioł Pański’ 13 grudnia 1981 roku Ojciec Święty przypomniał swoje słowa wypowiedziane z okazji rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej: „Nie może być przelewana polska krew, bo zbyt wiele jej wylano, zwłaszcza w czasie ostatniej wojny. Trzeba uczynić wszystko, aby w pokoju budować przyszłość Ojczyzny” (13.12.1981).

Gdy następnego dnia – na placu św. Piotra z inicjatywy Communione e Liberazione odbyło się modlitewne czuwanie tysięcy wiernych w intencji Polski – papież podkreślił solidarność świata z Polakami oraz „niezbywalne prawa człowieka i prawa narodu”. Realizacja tych praw musi „stworzyć wielką solidarność o wymiarze europejskim i światowym, ponieważ ratować te zasady znaczy bronić i rozwijać sprawiedliwość i pokój w dzisiejszym świecie” (14.12.1981).

„Obok publicznych wypowiedzi na temat sytuacji w Polsce Ojciec Święty podjął też inne działania. 18 grudnia 1981 r. przybył do Warszawy ks. arcybiskup Luigi Poggi, który w imieniu Ojca Świętego przekazał przewodniczącemu Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego specjalny list. Pod wypływem tragicznych wiadomości o zabitych robotnikach Jan Paweł II zwrócił się do generała Jaruzelskiego, domagając się zniesienia stanu wojennego, respektowania praw człowieka i rozwiązywania trudnych spraw metodą dialogu” (cały tekst homilii – zobacz: www.archpoznan.pl).

W kontekście powyższych słów, warto odnotować, iż w zasobie Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu znajduje się kopia wspomnianego listu, poniżej jego treść:

Pan Prezes Rady Ministrów
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Generał Armii
Wojciech Jaruzelski
Warszawa

Wydarzenia ostatnich dni, wiadomości o zabitych i rannych Rodakach w związku ze stanem wojennym wprowadzonym od 13 grudnia, nakazują mi zwrócić się do Pana Generała z usilną prośbą i zarazem gorącym wezwaniem o zaprzestanie działań, które przynoszą z sobą rozlew polskiej krwi.

W ciągu ostatnich zwłaszcza dwu stuleci Naród Polski doznał wiele krzywd od swych sąsiadów, rozlali też oni wiele polskiej krwi, dążąc do rozciągnięcia swej władzy nad naszą Ojczyzna.

Ostatnia wojna i okupacja przyniosła stratę około sześciu milionów Polaków, walczących o własną i niepodległą Ojczyznę.

W tej perspektywie dziejowej nie można dalej rozlewać krwi polskiej: nie może ta krew obciążać sumień i plamić rąk Rodaków.

Zwracam się wiec do Pana, Generale, z usilną prośbą i zarazem gorącym wezwaniem, ażeby sprawy związane z odnową społeczeństwa, które od sierpnia l98O r. były załatwiane na drodze pokojowego dialogu, wróciły na tę samą drogę. Nawet jeżeli jest ona trudna, nie jest niemożliwa.

Domaga się tego dobro całego Narodu.

Domaga się tego również opinia całego świata, wszystkich społeczeństw, które słusznie wiążą sprawę pokoju z poszanowaniem praw człowieka i praw narodu.

Ogólno-ludzkie pragnienie pokoju przemawia za tym, ażeby nie był kontynuowany „stan wojenny” w Polsce.

Kościół jest rzecznikiem tego pragnienia.

Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia, które od tylu pokoleń łączyły wszystkich synów i córki naszego Narodu przy opłatku wigilijnym.

Trzeba uczynić wszystko, ażeby tegorocznych Świąt Rodacy nie musieli spędzać pod groźbą śmierci i represji, jak za bolesnych czasów ostatniej okupacji.

Zwracam się do Pańskiego sumienia, Generale, i do sumień wszystkich tych ludzi. od których zależy w tej chwili decyzja.

Watykan, dnia 18 grudnia 1981 r.

Jan Paweł II

Ps. Ten sam apel przekazuje równocześnie na ręce P. Lecha Wałęsy, Przewodniczącego ‚Solidarności” a także na ręce Prymasa Polski Księdza Arcybiskupa Józefa Glempa dla całego Episkopatu Polski oraz Kardynała Franciszka Macharskiego, Metropolity Krakowskiego. O niniejszej interwencji powiadomię równocześnie Przedstawicieli Rządów.